Rusli Amran and the Rewriting of Minangkabau History

Rusli Amran and the Rewriting of Minangkabau History

by Jeffrey Hadler

Rather than review Rusli Amran’s five books on West Sumatran history, this essay will serve as a brief introduction to Minangkabauist historical debates among so-called amateur historians in Indonesia. (All titles are given in English translation. See Reference list for Indonesian citations.) Most Indonesianists are familiar with the writings of Taufik Abdullah, Deliar Noer, Alfian, Harsja Bachtiar, and other foreign-trained Indonesian scholars of Indonesian history. But there is another group of informal historians whose books were written in an entirely Indonesian context and for an Indonesian audience. These historians deserve our attention.

By the middle of 1961 Minangkabau patriotism was ruined. The PRRI “Revolutionary Government” secessionists, whose three year struggle against the national state had been a protest against the central government’s perceived Javanism and communism, were beaten. Minangkabau people left West Sumatra for Jakarta and Medan, never to return. This was a time of rantau cino, permanent “Chinese” out-migration, when Minangkabau gave their children Javanese names and grumbled that at home in Sumatra “the winners (yang Minang) have all left, what remains are the water buffalo (Ka[r]bau).” Jakarta’s　Padang restaurants boomed and migrants from Sumatra, ethnicity withheld, fitted themselves into lives far from ancestral highlands and unhappy memories.

1963 brought another slap to the exhausted Minangkabauists. In his wonderfully bizarre “Tuanku Rao: Hambali Islamic Terror in the Batak Lands (1816-1833),” the Mandailing writer Mangaradja Onggang Parlindungan scoffed,

“Brothers from Minang sangat parah handicapped, karena kepertjajaan mereka akan mythos2 tanpa angka2 tahunan. Mythos Iskandar Zulkarnain Dynasty, Mythos Menang Kerbau, Mythos Bundo Kanduang, Tambo Minangkabau, dlsb., semuanya 100% ditelan oleh Brothers from Minang. Tanpa mereka sanggup selecting-out 2% facta2 sejarah dan kicking-out 98% mythologic ornamentations dari mythos2 itu. Tanpa mereka sedikit pun usaha, mentjarikan angka2 tahunan untuk menghentikan big confusions” (679).

[The Brothers from Minang are severely handicapped due to their belief in ahistorical myths. The myth of Alexander the Great’s dynasty, the myth of the Victorious Buffalo, the myth of the Ur-Mother, the Legend of Minangkabau and the like have been swallowed whole by the Brothers from Minang. They have been incapable of selecting-out the 2% historical facts and kicking-out the 98% mythologic ornamentations within those myths. They have not made the slightest effort to seek out accurate dates and put an end to the big confusions.]

It took the fall of Sukarno and the destruction of the Indonesian Communist Party for the brothers from Minangkabau to answer Parlindungan’s challenge. The first “History of Minangkabau” was published in 1970 and included a self-congratulatory foreword by Parlindungan himself. With accurate dates and a substantial bibliography, the authors synthesized the ethno-mythical history of Minangkabau and the political history of West Sumatra. The great Islamic populist intellectual, Hamka, directly challenged Parlindungan in his 1974 book “‘Tuanku Rao’ Between Fact and Fantasy.” But the most concerted effort to rewrite the history of Minangkabau was undertaken by Rusli Amran, a retired officer of the Indonesian Foreign Service.

Rusli Amran was born in Padang in 1922 and educated in the Dutch, Japanese, and national school systems. During the Revolution he helped found the newspaper Berita Indonesia and in the early 1950s joined the state bureaucracy, first the Ministry of Defense, then Economy, and finally Foreign Affairs. He represented the Republic of Indonesia in Moscow and Paris through the decade when Minangkabau was most alienated from the nationalist project. When Amran retired in 1972 he devoted himself to a massive historical project: the writing of West Sumatran history in a form both comprehensive and accessible to Indonesian students.

Rusli Amran loved the archive. He spent much of the 1970s and 1980s mining the resources in the Netherlands and Jakarta, paying particular attention to research and reports available in nineteenth century Dutch colonial journals. His first of five books, “West Sumatra up to the Plakat Panjang,” is a massive history that includes archaeological sources from the thirteenth century, but is most concerned with the interactions of British, Dutch, and Minangkabau up through the Padri Wars and the “long declaration” (Plakat Panjang) that marked the beginning of intensive Dutch administration in West Sumatra. Amran’s research is rigorous but his style is informal. He is careful to translate all quotations and sources into Indonesian, and titles a chapter on initial European penetration “Masuklah Si Bule,” Enter Whitey. This first book is his most ambitious – almost 700 pages long, with a thorough bibliography and legible facsimile reproductions of archival documents and original source materials. His second book, “West Sumatra Plakat Panjang,” is a continuation of the first and along with translations of Dutch sources contains appendices of data culled from Dutch journals. Both these books make linguistically and logistically difficult Dutch sources easily accessible to Indonesian students of West Sumatran history.

Amran’s third book in the series, “West Sumatra: The Anti-Tax Rebellion of 1908,” closes his history of the coffee cultivation system and nineteenth century colonial exploitation with a study of reactions to the imposition of a money tax. His fourth book is a break with the narrative – a quirky tribute to his hometown of Padang that mixes archival and anecdotal sources to focus on personal histories and studies of the Eurasian community and the role of the Javanese. He also includes an impressive collection of reproduced photographs. This work in many ways anticipates much of the current scholarship on race and social change in the colonial period. Amran’s insistence on using the name “West Sumatra” rather than the ethnically-defined “Minangkabau” in all of his writings reinforces his important interpretation of West Sumatra as a multi-ethnic society and its history as one of interactions among Europeans, Chinese, Javanese, Batak, and Minangkabau. Amran’s final book, published after his death in 1996, is a collection of essays entitled “Old Tales from the Pages of History.” These essays are wonderful explorations into some of the stranger figures and moments in West Sumatran history and make for light and stimulating reading.

As important as Rusli Amran’s writings is another extraordinary act of generosity. While undertaking archival research, he photocopied every available journal article and manuscript relating to West Sumatra. This is an enormous collection of documents. Amran then made multiple copies of this collection and deposited them in three locations in West Sumatra: the library of the Literature and Humanities Division of Andalas University in Limau Manis; the reading room of the West Sumatran Arts Council in the Abdullah Kamil Building in Padang; and the Center for Documentation and “Inventorization” of Minangkabau Culture in Padang Panjang. Through Amran’s efforts students of West Sumatran history have access to books that provide lucid and unpretentious introductions to the colonial period. And they also have access to the primary sources without having to travel to the Netherlands or even Jakarta. Finally, Rusli Amran’s widow has established the Yayasan Rusli Amran in Jakarta to house a study and documentation center and to support research into West Sumatran history. While largely unknown internationally, Rusli Amran has done much to foster the study of Minangkabau history in Indonesia. His books are well worth reading.

The author is assistant professor in the Department of South and Southeast Asian Studies, University of California, Berkeley.

References

Parlindungan, Mangaradja Onggang. 1963. Pongkinangolngolan Sinambela gelar Tuanku Rao: Terror Agama Islam Mazhab Hambali di Tanah Batak 1816-1833. Jakarta: Penerbit Tandjung Pengharapan.

Mansoer, M.D. et al. 1970. Sejarah Minangkabau. Jakarta: Bhratara.

Hamka. 1974. Antara Fakta dan Khayal “Tuanku Rao.” Jakarta: Bulan Bintang.

Amran, Rusli. 1997. Cerita-Cerita Lama Dalam Lembaran Sejarah. Jakarta: Balai Pustaka.

Amran, Rusli. 1988. Sumatra Barat Pemberontakan Pajak 1908: Bag. Ke-1, Perang Kemang. Jakarta: Gita Karya.

Amran, Rusli. 1988. Padang Riwayatmu Dulu. Revised edition. Jakarta: C.V. Yasaguna.

Amran, Rusli. 1985. Sumatra Barat Plakat Panjang. Jakarta: Sinar Harapan.

Amran, Rusli. 1981. Sumatra Barat Hingga Plakat Panjang. Jakarta: Sinar Harapan.

MINANGKABAU - VOA

MINANGKABAU

The Minangkabau are a society in West Sumatra, Indonesia, which is based on matriarchal influence and Islamic belief. In a Minangkabau village, the practices and rituals are based on "adat." Adat emphasizes the maternal in daily life where women control economic and social issues.

Historically, the Minangkabau have dealt with their share of conflict. In the 14th century, a Javanese prince invaded the area and tried to institute a male-dominated regime. The Minangkabau "successfully withstood and struggled against it." In the 19th century, there was strife between adat officials and Islamic fundamentalists, but again, they found a way to accommodate both adat and Islam.

The Minangkabau system of matrilineality is more like a "partnership," according to cultural historian Riane Eisler. Ms. Eisler said Peggy Reeves Sanday's book on her experiences, Women at the Center: Life in a Modern Matriarchy, dispels the notion that society has always been and always will be male-dominated.

"The Muslim religion and culture were superimposed on their system," Ms. Eisler said, "and they now consider themselves Muslim. But if you really look at the description that Peggy has of how they look at nature, how they look at gender, how they look at some, you know, pretty basic things, what you find is much more of the remnants of their earlier belief system."

Islam and matrilineal adat are accepted as equally sacred, but there is an emphasis on female jurisdiction that Islam does not have. For example, many of the ceremonies, particularly weddings, call on the women to run the show. Women go to pick up the groom and return him to the bride's house - the opposite of the Muslim tradition. Property rights are in the hands of women, and they inherit land and can instigate divorce and child custody.

Source: VOA, 30 May 2002

May 2002

From University of Pennsylvania

Indonesia's matriarchal Minangkabau offer an alternative social system

For the last century, historians, anthropologists and other scholars have searched both human history and the continents to find a matriarchy--a society where the power was in the hands of women, not men. Most have concluded that a genuine matriarchy does not exist, perhaps may never have existed.

Anthropologist Peggy Reeves Sanday disagrees. After years of research among the Minangkabau people of West Sumatra, Indonesia, she has accepted that group's own self-labeling, as a "matriarchate," or matriarchy. The problem, she asserts, lies in Western cultural notions of what a matriarchy "should" look like--patriarchy's female-twin.

"Too many anthropologists have been looking for a society where women rule the affairs of everyday life, including government," she said. "That template--and a singular, Western perspective on power--doesn't fit very well when you're looking at non-Western cultures like the Minangkabau. In West Sumatra, males and females relate more like partners for the common good than like competitors ruled by egocentric self-interest. Social prestige accrues to those who promote good relations by following the dictates of custom and religion."

Dr. Sanday decided to propose a new definition of matriarchy after living for an extended period with the Minangkabau. The R. Jean Brownlee Endowed Term Professor of Anthropology at the University of Pennsylvania, and Consulting Curator at the University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology (UPM), she has spent most of the last 21 summers and some sabbaticals living in a Minangkabau village, conducting research supported in part by the Museum. In 1997, she curated a UPM photography exhibition, "Eggi's Village: Life Among the Minangkabau of Indonesia." She's followed that public exploration with a provocative new book, Women at the Center: Life in a Modern Matriarchy (Cornell University Press, May 2002).

Who are the matriarchal Minangkabau and why should we care? Dr. Sanday comes to her research as an expert on gender issues, violence and sexual politics in American society. (She's the author of A Woman Scorned: Acquaintance Rape on Trial [Doubleday, 1996], and Fraternity Gang Rape: Sex, Brotherhood and Privilege on Campus [New York University Press, 1990].) For her, it's a question to be passionate about, because the answer helps to broaden our understanding of the range of social possibility.

Today, four million Minangkabau, one of the largest ethnic groups in Indonesia, live in the highlands of the province of West Sumatra. Their society, Dr. Sanday discovered, is founded on the coexistence of matrilineal custom and a nature-based philosophy called adat. More recently, Islam was incorporated into the foundation. Despite the recent outbreak of violence associated with Islamist ideologies in many parts of the world, Dr. Sanday describes a peaceable, almost violence-free Minangkabau society.

Adat, the Nature Based Philosophy

The key to Minangkabau matriarchy, according to Dr. Sanday, is found in the ever-present adat idea expressed in the proverb "growth in nature must be a teacher."

"One must nurture growth in humans, animals, and plants so that society will be strong," people told her.

The emphasis on nurturing growth, she asserts, yields a unique emphasis on the maternal in daily life. "While we in the West glorify male dominance and competition, the Minangkabau glorify their mythical Queen Mother and cooperation," said Dr. Sanday. In village social relations women are likened to "the center where the fish net meets." Senior women are associated with the central pillar of the traditional house, which is the oldest pillar because it is the first erected. The oldest village in a group of villages is referred to as the "mother village." When they stage ceremonies in their full ceremonial regalia, women are addressed by the same term reserved for the mythical Queen. Such practices suggest that matriarchy in this society is about making the maternal the center, origin, and foundation, not just of life but of the social order as well.

The power of Minangkabau women extends to the economic and social realms. Women control land inheritance and husbands move into the households of their wives. Unlike many other societies in which anthropologists say women are exchanged between families at marriage, in this society men are exchanged. During the wedding ceremony the wife collects her husband from his household and, with her female relatives, brings him back to her household to live. In the event of a divorce the husband collects his clothes and leaves. Yet, despite the special position women are accorded in the society, the Minangkabau matriarchy is not the equivalent of female rule.

"Neither male nor female rule is possible because of the Minangkabau belief that decision-making should be by consensus," Dr. Sanday said. "In answer to my persistent questions about 'who rules,' I was often told that I was asking the wrong question. Neither sex rules, it was explained to me, because males and females complement one another. As with everything else, the Minangkabau have a proverb to describe the partnership relationship between the sexes: 'Like the skin and nail of the fingertip.'"

Islam and the Minangkabau

Today, according to Dr. Sanday, while the Minangkabau matriarchy is based largely on adat, Islam also plays a role--but not in the way one might expect. Islam arrived in West Sumatra sometime in the 16th century, long after adat customs and philosophy had been established. At first there was an uneasy relationship between adat and Islam and, in the l9th century, a war between adherents of adat customs and fundamentalist beliefs imported from Mecca. The conflict was resolved by both sides making accommodations. Today, matrilineal adat and Islam are accepted as equally sacred and inviolate, handed down from the godhead. "At a time when consumerism is more prevalent in Indonesia than ever before, these sacred principles of Minangkabau culture and society act to support one another," she noted.

Resurgent Islamic fundamentalism, nationalism, and expanding capitalism--all are realities that Dr. Sanday acknowledges can erode the Minangkabau's nature-based matriarchal culture and the adat that infuses meaning into their lives. She remains optimistic that their culture has the innate flexibility to adapt to a changing world. "Had the Minangkabau chosen to fight rather than to accommodate the numerous influences that impinged on their world over the centuries, had they chosen to assert cultural purity, no doubt their 'adat' would have long ago succumbed. The moral of the Minangkabau story is that accommodating differences can preserve a world" (from Women in the Center).

Women in the Center (288 pages, 31 halftones, $29.95) is available through the University of Pennsylvania Museum Shop. For more information and to order call toll free 1-877-359-4695.

Women in Minangkabau

Women in Minangkabau

On 11 June 1996 Joke van Reenen defended her PhD Thesis entitled: Central Pillars of the House: sisters, wives, and mothers in a rural community in Minangkabau, West Sumatra. Her position as AIO, Doctoral Assistant (PhD student) at the Research School CNWS: School of Asian, African and Amerindian Studies at Leiden University, had come to an end in December 1995. Discussing the position of assistant and the subject of her passion: Minangkabau, we present a portrait of Joke van Reenen.

By Dick van der Meij

The first question that springs to mind is rather predictably: Why Minangkabau?

In 1984 an anthropologist and a sociologist specialized in non-Western societies were invited to Padang to help developing a Department of Anthropology at Andalas University in this West Sumatran city. This request for funding was submitted to the Dutch Minister for Development Cooperation and to the - then called - Netherlands University Foundation for International Cooperation (Nuffic). So I went to Padang. I spent 5 years in West Sumatra setting up the Anthropology Department and training university staff. While I was there of course I had the opportunity to look around and conduct some research of my own. After my appointment had ended I had the opportunity to do yet another six months of research, so I had a fairly good idea of what I wanted to do and Minangkabau presented itself as the ideal and natural choice.

The second question: Why women?

Gender relations and women's views on gender have always had my special interest. I had conducted earlier research on female perspectives in Tunesia, and it seemed to me to be a natural progression to continue investigating female views in the Minangkabau matrilineal setting. As a matter of fact, I do feel that to try to understand a culture, or even part of it - how can one even begin to try to understand a whole culture? - it would be best to study both male and female roles and perspectives. However, since the roles and perspectives of males had already been studied, I decided to make a complementary study of the female views.

One of the most striking phenomena in Minangkabau is merantau, going out of Minangkabau and seek experience elsewhere. How does this affect the lives of the women who stay behind?

It very much depends on the individual. Many women have no problem at all seeing their husband leave for abroad. Some even encourage their men to leave and find a way to earn money. You see, the problem is that agriculture is no longer sufficient to make a living. There is very little cash around to pay for school fees, uniforms, transportation, and what have you, so the men are forced to leave for longer or shorter periods to earn money. It is really as simple as that.
Some women are really very low after their husbands have left, and some also spoke of the sexual problems this causes, but on average, they can cope fairly well. I have not come across any instances where the women have actually forced their husbands to leave to get rid of them, but this may occur. Nowadays many women follow their husband out of the Minangkabau area, joining them for instance in Jakarta or other places in Java to be with them. Women themselves go out to merantau, for instance for study or in order o find a job. It is no longer an exclusive male prerogative. Another new phenomena is the permanent merantau situation where a single man or a couple decide to stay away from the Minangkabau area, permanently settling elsewhere.

I have the feeling that matrilineal systems like that of the Minangkabau are very rare in the world, is this indeed so?

Actually not really. There are quite a lot of societies which might be labelled matrilineal. However, societies which combine matriliny with matrilocal residence are rare. Intriguingly, there are certain features of Minangkabau matriliny which may be called unique. In Sumatra we have evidence that other societies used to be matrilineal too. For instance, in Aceh where the kinship ties are now organized bilaterally but the settlements are matrilocal, in some aspects the situation resembles that in Minangkabau. Similar systems also existed in South Sumatra, for instance Enggano springs to mind.
At present the matrilineal organization is being evaluated by the Minangkabau people themselves and the views they express are far from unanimous. Many Minangkabau are critical of certain aspects of their own culture, yet few would actually advocate the abolition of the matrilineal kinship system.

What are your feelings about the phenomenon 'Doctoral Assistant'?

Well, before I begin on that, let me tell you that I have been very lucky throughout. I had already done a fair amount of research when I started as assistant and, of course, I knew the field very well. Another great help was that I already had my assistants in the field. So my experiences are not really comparable to those of the average AIO who starts with his/her research in a field he/she does not know. Also, because of my prior research I have used much more than the 4 years allotted to an AIO. By the way, I really needed that time!
While gratefully acknowledging these advantages, I have some criticisms. Even though I feel that 4 years is not unreasonable, I have the impression that both AIOs and their supervisors are still uncomfortable with that time limitation. Sometimes the scope of the research is too ambitious in relation to the time available, thus causing a lot of time to be lost by using it for problems which would have been avoided.
In fact, on the bottom line what I mean to say is that what happens now is that people are required to write a traditional book in a modern setting. Those two are incompatible.
A question of equal importance is: What are we to do with all those young people who have just defended their thesis? Especially, is you remember that the traditional network is still very much in effect, it seems to be fairly pointless to produce a bred of young doctors who will have a terribly hard time to find a suitable job. Many young people who are now doing research have so little experience in anything but research that they find themselves caught short in the skills needed to find a job outside academia. Sadly, in academia, jobs are very rare at the moment. So, I have my reservations about the effect of the new system, but perhaps everything will turn out fine in future.

What are your plans for the future? Going back to Minangkabau and doing more research?

O, yes indeed. I would love to go back to Minangkabau. Of course, I would like to present my book to the people there. They have every right to know what I have made of their information.
On the other hand, I would also like to go back to the Ministry of Development Cooperation. I feel it would be a good thing to work on defining new projects and making contacts with new counterparts. It need not necessarily be in the field of Indonesia, or Southeast Asia. Other places in the world are equally interesting and I am open to whatever job presents itself.

MATRIARCHAL, ISLAMIC AND PEACE-BUILDERS:

MATRIARCHAL, ISLAMIC AND PEACE-BUILDERS:
THE MINANGKABAU OF INDONESIA OFFER AN ALTERNATIVE SOCIAL SYSTEM

Pictured here is a wedding march to collect the husband. Photo: Peggy Reeves Sanday, 1996.

For the last century, historians, anthropologists and other scholars have searched both human history and the continents to find a matriarchy—a society where the power was in the hands of women, not men. Most have concluded that a genuine matriarchy does not exist, perhaps may never have existed. Anthropologist Peggy Reeves Sanday disagrees. After years of research among the Minangkabau people of West Sumatra, Indonesia, she has accepted that group's own self-labeling, as a "matriarchate," or matriarchy. The problem, she asserts, lies in Western cultural notions of what a matriarchy "should" look like—patriarchy's female-twin. "Too many anthropologists have been looking for a society where women rule the affairs of everyday life, including government," she said. "That template—and a singular, Western perspective on power—doesn't fit very well when you're looking at non-Western cultures like the Minangkabau. In West Sumatra, males and females relate more like partners for the common good than like competitors ruled by egocentric self-interest. Social prestige accrues to those who promote good relations by following the dictates of custom and religion." Dr. Sanday decided to propose a new definition of matriarchy after living for an extended period with the Minangkabau. The R. Jean Brownlee Endowed Term Professor of Anthropology at the University of Pennsylvania, and Consulting Curator at the University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology (UPM), she has spent most of the last 21 summers and some sabbaticals living in a Minangkabau village, conducting research supported in part by the Museum. In 1997, she curated a UPM photography exhibition, "Eggi's Village: Life Among the Minangkabau of Indonesia." She's followed that public exploration with a provocative new book, Women at the Center: Life in a Modern Matriarchy (Cornell University Press, May 2002). Who are the matriarchal Minangkabau and why should we care? Dr. Sanday comes to her research as an expert on gender issues, violence and sexual politics in American society. (She's the author of A Woman Scorned: Acquaintance Rape on Trial [Doubleday, 1996], and Fraternity Gang Rape: Sex, Brotherhood and Privilege on Campus [New York University Press, 1990]. For her, it's a question to be passionate about, because the answer helps to broaden our understanding of the range of social possibility. Today, four million Minangkabau, one of the largest ethnic groups in Indonesia, live in the highlands of the province of West Sumatra. Their society, Dr. Sanday discovered, is founded on the coexistence of matrilineal custom and a nature-based philosophy called adat. More recently, Islam was incorporated into the foundation. Despite the recent outbreak of violence associated with Islamist ideologies in many parts of the world, Dr. Sanday describes a peaceable, almost violence-free Minangkabau society.

		ADAT, THE NATURE BASED PHILOSOPHY
		Most of the family groups have a traditional matrilineal long house. As dictated by custom the entrance of the house faces Mt. Merapi. Photo credit: Peggy Reeves Sanday, 1985.

The key to Minangkabau matriarchy, according to Dr. Sanday, is found in the ever-present adat idea expressed in the proverb "growth in nature must be a teacher." "One must nurture growth in humans, animals, and plants so that society will be strong," people told her. The emphasis on nurturing growth, she asserts, yields a unique emphasis on the maternal in daily life. "While we in the West glorify male dominance and competition, the Minangkabau glorify their mythical Queen Mother and cooperation," said Dr. Sanday. In village social relations women are likened to "the center where the fish net meets." Senior women are associated with the central pillar of the traditional house, which is the oldest pillar because it is the first erected. The oldest village in a group of villages is referred to as the "mother village." When they stage ceremonies in their full ceremonial regalia, women are addressed by the same term reserved for the mythical Queen. Such practices suggest that matriarchy in this society is about making the maternal the center, origin, and foundation, not just of life but of the social order as well. The power of Minangkabau women extends to the economic and social realms. Women control land inheritance and husbands move into the households of their wives. Unlike many other societies in which anthropologists say women are exchanged between families at marriage, in this society men are exchanged. During the wedding ceremony the wife collects her husband from his household and, with her female relatives, brings him back to her household to live. In the event of a divorce the husband collects his clothes and leaves. Yet, despite the special position women are accorded in the society, the Minangkabau matriarchy is not the equivalent of female rule. "Neither male nor female rule is possible because of the Minangkabau belief that decision-making should be by consensus," Dr. Sanday said. "In answer to my persistent questions about 'who rules,' I was often told that I was asking the wrong question. Neither sex rules, it was explained to me, because males and females complement one another. As with everything else, the Minangkabau have a proverb to describe the partnership relationship between the sexes: 'Like the skin and nail of the fingertip.'"

ISLAM AND THE MINANGKABAU
Family photo at a house-building ceremony. Photo credit: Peggy Reeves Sanday, 1985.

Today, according to Dr. Sanday, while the Minangkabau matriarchy is based largely on adat, Islam also plays a role—but not in the way one might expect. Islam arrived in West Sumatra sometime in the 16th century, long after adat customs and philosophy had been established. At first there was an uneasy relationship between adat and Islam and, in the l9th century, a war broke out between adherents of adat customs and fundamentalist beliefs imported from Mecca. The conflict was resolved by both sides making accommodations. Today, matrilineal adat and Islam are accepted as equally sacred and inviolate, handed down from the godhead. "At a time when consumerism is more prevalent in Indonesia than ever before, these sacred principles of Minangkabau culture and society act to support one another," she noted.

Resurgent Islamic fundamentalism, nationalism, and expanding capitalism—all are realities that Dr. Sanday acknowledges can erode the Minangkabau's nature-based matriarchal culture and the adat that infuses meaning into their lives. She remains optimistic that their culture has the innate flexibility to adapt to a changing world. "Had the Minangkabau chosen to fight rather than to accommodate the numerous influences that impinged on their world over the centuries, had they chosen to assert cultural purity, no doubt their 'adat' would have long ago succumbed. The moral of the Minangkabau story is that accommodating differences can preserve a world" (from Women in the Center).

Kartki z podróży - Minangkabau, Sumatra Zachodnia

Kartki z podróży - Minangkabau, Sumatra Zachodnia

---

W Padangu

Okolice Padangu, stolicy indonezyjskiej prowincji Sumatra Zachodnia (Sumatera Barat), są jednymi z najpiękniejszych miejsc na Sumatrze i w Indonezji w ogóle. Tereny Sumatry Zachodniej zamieszkują Minangkabau, co oznacza "zwycięski bawół". Skąd wzięła się ta nazwa? Według starej sumatrzańskiej legendy, dawno temu olbrzymia armia przybyła z Jawy z zamiarem podbicia żyznych ziem na Sumatrze. Plemiona zamieszkujące obecną Sumatrę Zachodnią wiedziały, że nie mają szans na pokonanie najeźdźcy. W związku z tym zaproponowano, aby zamiast krwawej wojny odbył się pojedynek bawołów. Wynik pojedynku miał być obowiązujący dla obu stron. Jawajczycy się zgodzili i wystawili do walki olbrzymiego bawoła. Mieszkańcy Sumatry wypchnęli na plac młode cielę, niekarmione od kilku dni, a do głowy przywiązali mu ostre sztylety. Podczas starcia cielak pognał w kierunku wielkiego bawołu i, domagając się mleka, rozpruł mu brzuch sztyletami. Jawajczycy wycofali się z Sumatry.

Od tej pory wszystkie budynki Minangkabau mają dachy zbudowane w kształcie rogów. Nawet nakrycie głowy tradycyjnego stroju z tych stron przypomina rogi. Bawół jest jednym z najbardziej szanowanych zwierząt na Sumatrze Zachodniej. Pracuje, daje mleko i mięso, jest cenionym prezentem ślubnym. Prawdę mówiąc, właśnie tam widziałem najbardziej wypasione bawoły, mimo że przecież ciężko pracują. Sumatra Zachodnia jest położonym na wzgórzach regionem rolniczym, gdzie produkuje się wysokiej jakości ryż, warzywa, orzeszki ziemne i soję. W większości wypadków, ze względu na trudne ukształtowanie terenu, jako traktor wykorzystywany jest bawół.

Minangkabau słyną także ze swoich ręcznie robionych tkanin - ikat, oraz delikatnych wyrobów ze srebra. Jest to też jedyna matriarchalna kultura w Indonezji. W zasadzie jest to dziwne połączenie islamu i matriarchatu. Mieszkańcy Sumatry Zachodniej są uważani w Indonezji za bardzo wierzących muzułmanów, ale jednocześnie największą władzę w rodzinie ma kobieta. Mąż może jedynie oczekiwać wierności od swojej małżonki, ale ziemia i majątek należą do niej. W przypadku rozwodu (mimo islamu tutaj kobieta też może wystąpić o rozwód), były mąż wraca do domu rodziców (lub matki), którzy muszą zwrócić przyjęty od panny młodej posag. Kandydat na męża ma swoją cenę. Drożej niż miejscowy rolnik "kosztuje" narzeczony z wyższym wykształceniem, a do tego pracujący w Padangu lub w Dżakarcie.

Mój pobyt na ziemi Minangów - Bumi Minangkabau, rozpocząłem od wizyty u kolegi pracującego w jedynej podziemnej kopalni węgla kamiennego w Indonezji, Bukit Asam Ombilin. Po godzinnym locie z Dżakarty wylądowałem szczęśliwie w Padangu, gdzie oczekiwał na nas wysłany z kopalni samochód. Kopalnia znajduje się ok. 180 km od Padangu, ale dojazd trwa ponad cztery godziny. Droga z Padangu wiedzie przez bardzo malowniczą, wąską dolinę Anai. Jej dno zajmuje rzeka Anai, droga asfaltowa i tory kolejowe, którymi od czasu do czasu przejeżdżają wyładowane urobkiem węglarki z Ombilin. Zbocza są tak strome, a droga kręta, że pociągi węglowe składają się jedynie z 5-6 wagonów, ciągniętych przez lokomotywę utrzymującą równowagę dzięki trzeciej, zębatej szynie pomiędzy torami. Kręta droga oraz brak jakiegokolwiek pobocza uniemożliwiają praktycznie bezpieczne zatrzymanie samochodu.

Gdy wyjechaliśmy z doliny, kierowca wybrał dłuższą, ale bardziej malowniczą drogę, wiodącą przez żyzne wzgórza Bukit Barisan oraz nad brzegiem jednego z dwóch wulkanicznych jezior na Sumatrze Zachodniej - jeziora Singkarak. Po drodze do kopalni przejeżdża się przez urocze miejscowości Padangpanjang i Solok, gdzie zobaczyć można ładnie zachowane tradycyjne domy Minangów.

Miejscowość Sawahlunto, gdzie znajduje się kopalnia Ombilin, mile zaskoczyła mnie swoim wyglądem. Spodziewałem się ujrzeć miejsce pełne hałd, pyłów i dymów. A tymczasem zobaczyłem zielone, uporządkowane miasto położone na sześciu wzgórzach, które bardziej przypominało wypoczynkowe kurorty alpejskie niż cokolwiek innego. Centrum miasta stanowią stare holenderskie budynki (kopalnię Ombilin założono w 1891 r.), w tym ładny ratusz i zadbany kościół katolicki. Dzięki pomocy kolegi zobaczyłem także sztolnię kopalni Ombilin - ponad dwa kilometry długości, stromo biegnąca pod ziemią. I jeszcze jeden miły akcent - w kopalni nadal funkcjonują polskie maszyny zakupione w latach 70. Tyle lat w ciężkich, tropikalnych warunkach! Wszedłem też do kilku "nielegalnych" sztolni, które znajdują się poza terenem kopalni. Koszmar. Nisko, duszno i mokro. Nic dziwnego, że rocznie ginie w nich ok. 200 osób. Głównie na skutek tąpnięć, zalania wodą oraz zatrucia gazami. Takie sztolnie stanowią także zagrożenie dla kopalni Ombilin, gdyż niszczą strukturę rozkopywanej góry, co w każdej chwili może grozić wypadkiem. Władze usiłują walczyć z "nielegalnymi" górnikami, ale jakiekolwiek działania siłowe powodują walki i rozruchy. Ostatnio jednak spróbowano innej metody - zatrudniania "nielegalnych" górników przy różnego rodzaju pracach publicznych, takich jak naprawa dróg, przeładunek urobku lub wydobycie w pobliskiej kopalni odkrywkowej. Na razie przynosi to lepsze rezultaty. W ciągu ostatniego roku liczba "nielegalnych" górników zmniejszyła się z 3 tys. osób do 1600.

Ibu Inyiak Upiak Palatiang - "The Minang Spirit of the Tradition"

Ibu Inyiak Upiak Palatiang - "The Minang Spirit of the Tradition"

A Gathering of Old Silat Masters in Bukittinggi, West Sumatra, Indonesia

On Sunday December 14th 2003, cold wrapped the city of Bukittinggi, West Sumatra, Indonesia. On this evening a historic meeting took place, in front of the Bung Hatta Palace. For the first time in history, 79 pendeka (Masters) of Silek Tuo (Old Silat) gathered together to demonstrate and share with others the Ancient Art of Pencak Silat. Various practitioners of bersilaturahmi unveiled the beautiful nature of Silat as well as its effectiveness in combat. What is more astonishing, all pendeka were above the age of 70. However, to the observer, these masters radiated with the energy of youth and fitness, yet would act with humbleness and compassion demonstrating the wisdom learned from studying the art of Silat Tuo.

It was startling that with over 200 in the attendance, only one femaled pandeka emerged from the crowd. This female pendeka, Inyiak Upiak Palatiang, being of the age of 104, yet still continuing to spread the Minang tradition. Inyiak's grandchildren's children were also in attendance.

Inyiak demonstrated Silat Tuo Gunuang. Her movement was lively, her gaze was sharp and was always on the alert. She parried attacks with swiftness, precision demonstrating control in all aspects of engagement. When opponents engaged, with lightning-fast movements, Inyiak caught, twisted and locked the oppoents, all with one movement. Inyiak gave the honour, the demonstration ended. Noisy applause, the sign of the salute and amazement.

The "speed and the movement of Inyiak revealing Silat astonished witnesses whom believed the woman to be of the age 30 or so years. In fact Inyiak is 104 years old. Extraordinary and astonishing, said H Indra Catri, the observer and the Information Section Head of tradition art and Padang City Communication.

Inyiak is furthermore not difficult to locate, as her residence in the Kubugadang Village, the Batipuah Subdistrict, Nagari IV Koto, the Flat Land Regency is known by everyone.

That morning Inyiak was resting sembari, after cleaning her house. Sit lesehan, Inyiak said fully the spirit, from time to time demonstrated the movement parried with her supreme steps, both in the position stood and in the position of the re-flooding in the floor.

Inyiak still was carrying out the everyday work in the house, in fact to the paddy-field, weeded rice. The memory, listening, and her sight obviously still normal and sharp.

Inyiak said, Silat was one of the Minang tradition kinds that often had an interest taken in by the community. Silat in the external looked for the friend, while, internally, in her heart looked for the Lord. The intention is, Silat training was the site for the silaturahim, the strengthening of friendships and building of associations. Whereever people traveled they would mentioning the name the teacher, always giving respect to each other, treating each other as family, all Silat practitioners being related. Therefore, it was very rare to have fights (antarkampung, interregional) amongst each other.

Therefore, Silat practitioners looked for the Lord, their intention being how to bring oneself closer to Him. This helped make people aware of themselves as well as the environment and community. If one intended bad they brought wrong-doing upon themselves and their community. Thus, Silat established honor, chivalry and compassion amongst the various communities.

Inyiak explained:

"Therefore, in the procession bersilat, descended to the arena, prayed to the Lord and the upper safety of the Prophet(s) to that main."
The pupil that wanted to pursue knowledge of Silat then must fill the condition, for example to have the Good Intention and the "clean heart", not to strong-gagahan (arrogant).

Must be remembered, Silat not to kill the person, but killed faults someone, like evil-minded, envy, bad the idea, socks jagoan, et cetera. In the long run, the pupil of Silat will be close to the Lord.

According to Inyiak:

the superiority of the Silat of the Minang tradition was in the fluid-movement of the reflex that like lightning. At the time of the opponent drawing their knife, the kick or our movement of the hands has nested in vital points on the hands of the opponent so as the bladed weapon can not be drawn.

"Whatever the weapon, including bullets that were fired, not the strange matter in the Silat of the Minang tradition." Be as fast as bullets took off, again faster the hands caught these bullets. Someone who better understood knowledge of Silat could fall like cotton or alighted in the leaves like cotton, explained Inyiak.

Accompanied by his child afterwards, Mawardi (58) and Zulfachri (42) alias Uncu, Inyiak agreed to what was explained by his child. The "current Silat Tuo in Minang enough, tens." Some of them, that currently are taught and inherited by Inyiak, were to parry the Mountain (Marapi), said Uncu.

Inyiak Upiak Palatiang is not only one of the women champion's of Silat still living andl continuing to bersilat, but also Inyiak is anartist who has created hundreds of poems (saluang) and show/performances of randai (theater performances featuring traditional Minang cultures, music, dance, stories as well as the movement of Silat). In fact, Inyiak also a person known as a pendendang.

Please forgive any misinterpretations in translation. Forward corrections to senihaqq@hotmail.com

Original article: http://www.kompas.com/kompas%2Dcetak/0401/09/naper/789395.htm

Welcome to Nagari Cyber Community

Welcome to Nagari Cyber Community

Nagari is a traditional community system in West Sumatra Province, which is still admitted by the Indonesian governement.
West Sumatra is one of 30 Indonesian provinces, populated 5 million people.
Most of the people who live in West Sumatra are Minangkabau etnic.
But more than 5 million Minangkabaunese live in other region or 'rantau'.

The Minangkabau etnic is matrilineal community, which has specific culture in the world.

'Rantau' is specific word for Minangs to mention other country or other nagari. Going to rantau is different with migration. Even most of Minangnese never physically going back to their nagari, but they still say, that their homeland is nagari or kampuang.

Every Minangkabaunese has two lifestyle or lifeland, the first is 'nagari' as a motherland and the second is 'rantau'.

The consequence of that adat (philosophy) the Minangs always doing the 'the Two' in their life.
They always take care atention to 'son and nephew, 'daughter and niece', 'kampuang and rantau', 'raso and pareso', 'cupak asli and cupak buatan', 'heart and head, 'quality and quantity', 'aqimus sholata and atuz zakata', right brain-left brain', etc. or in new scientific is the digital binary information, 0 and 1.
All of these the Two says in proverb as: Raso bring ascending, pareso bring descending.

The word 'minangkabau' inherited from 'minang' and 'kabau'
Minang area is artesian well in nagari Tanjuang-Sungayang.
Kabau is buffafo, the domestic animal which help man when plunder ricefield.
Those are the base-stem of word 'minangkabau'.

The Minangkabau philosophy conclude that all the God creatures always duumvirate. Duumvirate or nan Duo (the Two) influences all man's character, never one.
Character 'one' only belongs to God, and we must believe it.
After understanding 'the Two', Minangkabau's adat compel their community to know 'the Four'.
In everydays speaking, the Minang people will angry if someone call them as people 'who don't know the Four'. In their mind just only 'the four leg or animal' do not know the four.

To complete adat's education or philosophy, please click menu Dialectic, Logic, Sistematic.

The aim of the community site is to show all nagari cyber and then to increase education in every nagari (543 nagari) by collecting contribution from rantau.
Furthermore, every people in each nagari will know 'the Four', 'understand the Two' and 'believe the Oneness' God almighty.

Minangkabau Languange

The Minangkabau language is spoken by people in West Sumatra. There is approximately 6,500,000 people in the world who speak this language with different dialects. In general, the differences of dialect is based on the Minangkabau land that is separated into two areas. First, the coastal area, called pesisir or daerah rantau, such as Padang and Pesisir Selatan. Second, highland area which is divided into three areas called luhak, such as Luhak Agam; including Bukittinggi, Maninjau, Lubuk Basung, Luhak Tanah Data; including Batusangka, Padang Panjang, Singkarak, Kayutanam, and Luhak 50 Kota; including Payakumbuh. Furthermore in southern West Sumatra areas, there are different dialects namely Solok, Sulit Air and Sawahlunto Sijunjung. Even though the different areas have different dialects, nowadays most of them use Padang dialects. This dialect was called also Baso Padang. This dialects is used often by many people that come from different areas in West Sumatra. In this page, I have documented 30 Minangkabau words with sound, and their English translations. They can be seen below.

No.	Minangkabau	English	Bahasa
1	Muluik	Mouth	Mulut
2	Paruik	Stomach	Perut
3	Abuak, rambuik	Hair	Rambut
4	Kapalo	Head	Kepala
5	Daguak	Chin	Dagu
6	Jangguik	Beard	Janggut
7	Pusek	Navel	Pusar
8	Talingo	Ear	Telinga
9	Pangka Langan	Upper arm	Lengan atas
10	Lihia	Neck	Leher
11	Pungguang	Back	Punggung
12	Ciek	One	satu
13	Duo	Two	Dua
14	Tigo	Three	Tiga
15	Ampek	Four	Empat
16	Galak	Laugh	Tertawa
17	Gampo bumi	Earthquake	Gempa bumi
18	Kapatang	Yesterday	Kemaren
19	Sampik	Narrow	Sempit
20	Laweh	Wide	Luas
21	Padusi (sg.pl)	Woman	Perempuan, Wanita
22	Bara Banyak	How Many	Berapa jumlahnya
23	Mamak	Uncle	Paman, Om
24	upiak	Girl	Gadis
26	Etek	Aunt	Bibi, Tante
27	Mande	Girl	Gadis
28	Paluah	Sweat	Keringat
29	Kida	Left	Kiri
30	Suok	Right	Kanan

Die Welt der Minangkabau

Die Welt der Minangkabau

"Alam Minangkabau", die Welt der Minangkabau auf Sumatra, ist die ursprüngliche soziale Verfassung aller Malaien. Diese Welt war eine matriarchale und ist es bei den Minangkabau bis in die jüngste Geschichte hinein geblieben.

Die Minangkabau spiegeln mit ihrem "Adat", dem matriarchalen Stammesgesetz, nicht nur eine uralte, früher allgemeine Sozialordnung, sondern sie sind heute noch das größte bekannte matriarchale Volk.

Gegenwärtig sind auch die Minangkabau - wie die anderen matriarchalen Gesellschaften - in einer schwierigen Lage, denn sie waren jahrhundertlangen, sich verstärkenden patriarchalen Tendenzen ausgeliefert. Aber sie setzen ihnen einen einzigartigen Widerstandswillen entgegen, einen verblüffenden Erfindungsgeist, diese patriarchalen Tendenzen zu unterlaufen. Dabei sind sie keineswegs zu einer defensiven Rückzugsgesellschaft geworden, sondern gehören zu einer durch Handelsaktivitäten sich friedlich ausbreitenden Gesellschaft.

Und das tun sie im vollen Bewusstsein, dass sie eine sehr besondere Sozialform haben, nämlich ein "Matriarchat", wie sie mit Stolz auf ihre Identität als Minangkabau selber sagen!

In früher geschichtlicher Zeit besiedelten austronesische Völker, von Südchina kommend, den gesamten indo-malayischen Archipel. Zu ihm gehören die langgestreckte malayische Halbinsel und die großen Inseln Sumatra, Java, Borneo, Celebes (Sulawesi), die Philippinen und die vielen kleineren Inseln. Doch die austronesischen Völker siedelten nicht nur hier, sondern auch in Melanesien, Polynesien, verstreut über den ganzen Pazifik, wie die Archäologie nachweist. (vgl. Karte).

Wir wissen, dass sie von Südchina eine matriarchale Sozialordnung mitbrachten, die sie über diesen großen Raum verbreiteten. So sind bis heute nicht nur die Minangkabau in dieser Region noch matriarchal, sondern auch die Chams in Vietnam und die Negri Sembilan auf der malaiischen Halbinsel.

Die Stellung der Frau

Ältere Forschungen berichten, dass die Frau allgemein in Indonesien hohe Achtung genießt: So nimmt sie auf Ceram (Alfurs) an allen öffentlichen Angelegenheiten teil, auf Celebes (Minahassa) wird sie in politischen Geschäften um Rat gefragt und ist in allen öffentlichen Ämtern vertreten, worin sie oft höhere Autorität hat als die Männer.

Bei den Dayak auf Borneo, ur-malaiischen Stämmen, sind die Frauen unumschränkte Herrinnen im Haus und oft auch im Stamm, und sie begleiten ihre Männer bei Kämpfen, übernehmen nicht selten die militärische Verteidigung selbst.

Bei den Kenyah-Dayak liegt die gesamte Kontrolle über die Ackerbautätigkeiten und -güter in den Händen der Frauen. In der Politik fällen sie die aktuellen, real-politischen Entscheidungen in ihren Langhäusern, während die Männer beim Dorfrat in ihrem Auftrag die formal-politischen Rederituale ausführen. Diese haben den Charakter von Schaustellungen, bei denen man sich von vornherein einig ist.

Auch matrilokale Ehe kommt noch häufig vor. Diese typischerweise bei den älteren Völkern zugrundeliegende matriarchale Sozialverfassung wurde überlagert durch jahrhundertlangen hinduistischen, dann christlichen, dann islamischen Einfluss, der den Typ der patriarchalen Familie hervorgebracht hat.

Ähnlich kompliziert ist die Situation bei den Minangkabau auf Sumatra, obwohl sie das ur-malaiische "Adat", das matriarchale Stammesgesetz, am klarsten bis in die Gegenwart bewahrt haben.

Das "Adat" gilt

• im "Darek", im Herzland der Minangkabau im fruchtbaren Hügelland von Padang im Westen Sumatras, wo drei Millionen von ihnen vom Reisanbau auf terrassierten Nassfeldern leben.
• im "Rantau", im Grenzland des Kerngebietes, wo noch einmal ca. drei Millionen Minangkabau leben und das sowohl Ostsumatra wie alle größeren Städte der Insel und die großen Städte ganz Indonesiens umfasst.

Dort sind sie als HändlerInnen, Kaufleute, in der Administration, der Wirtschaft, der Politik, der Kultur tätig - es gibt keinen modernen Beruf, den sie im "Rantau" nicht ergriffen hätten.

Sie gelten in Indonesien als ein Volk von hoher Bildung, Kultur, Weltoffenheit und großer Wirtschaftskraft.

Im "Rantau" war der Anpassungsdruck an patriarchale Lebensweisen größer und hat eine sehr gemischte Situation hervorgebracht. Aber noch immer beziehen diese Aussiedler und Auswanderer ihre Identität und ihren Stolz als Minangkabau aus der Lebendigkeit des "Adat" im Herzland, an dem sie - zumindest im Bewusstsein - festhalten und das sie häufig wirtschaftlich unterstützen.

"Darek" und "Rantau" sind also keine Gegensätze, sondern bringen sich wechselweise erhebliche Vorteile. Und diese beiden Pole des Lebens der Minangkabau existieren schon lange und sind ein wesentlicher Grund für die Anpassungsfähigkeit und Lebendigkeit des matriarchalen "Adat" bis in die Gegenwart.

Im "Darek" ist das "Adat" fest verankert. In diesem Kerngebiet der Minangkabau leben matriarchale Sippen mit strikter Matrilinearität (Verwandtschaft in der Mutterlinie), Matrilokalität (Wohnsitz bei der Mutter) und der "Besuchsehe" auf Seiten der Männer, die zwischen dem Haus ihrer Mutter, wo sie heimisch sind, und dem ihrer Gattinnen, wo sie Gäste sind, hin- und hergehen.

"Paruik" ("ein Mutterschoß") heißt dabei die Hausgemeinschaft, die mit 40, 60 oder s ogar 80 Personen aus drei Frauengenerationen und den assoziierten jüngeren Brüdern und Söhnen in einem Mutterhaus zusammenlebt.

Sie ist die wichtigste, funktionale Einheit und agiert unter dem informellen, aber um so bestimmenderen Vorsitz der "Induah", der clanältesten Frau.
Bei der "Induah" laufen nicht nur die Verwandtschaftslinien der "Paruik" zusammen, sondern auch alle inhaltlichen Entscheidungsfindungsprozesse, die im Sippenhaus ablaufen - sie ist mit ihrer natürlichen Autorität das Zünglein an der Waage.

Das "Rumah Adat", das große Sippenhaus, eignet sich für diese Art von basisdemokratischen Redeversammlungen: Es ist nicht nur außen prächtig geschnitzt und mit mehrfach gehörnten, pagodenartigen Dächern versehen, sondern bietet auch innen eine geräumige Halle zum Reden, Speisen und Feiern.

Das "Rumah Adat" gehört den Frauen der Sippe, genauso wie das Sippenland, das nicht verkauft werden darf, sondern in weiblicher Linie vererbt wird. Auch alles durch Handel erworbene Eigentum von Frauen und Männern wird in den Besitz der Sippe, deren Verwalterin die "Induah" ist, eingegliedert. Kein Wunder, dass das Wort der "Induah", knapp und klar ausgesprochen, das entscheidende in der Versammlung ist!

Die nächstgrößere soziale Einheit ist "Payung" (oder "Kampueng"), die mehrere verwandte Häuser in einer Dorfgemeinschaft bezeichnet. Zwischen ihnen ist der "Panghulu", ein Bruder der "Induah", die nach außen verbindende und vermittelnde Person. Er wird aus der Gruppe der Mutterbrüder, der "Mamak", die für ihre Nichten und Neffen die Rolle der sozialen Väter spielen, gewählt.

Sein Betragen muss sanft und freundlich, duldsam, tolerant und würdevoll sein, er muss wirken wie "eine gute Mutter", nur so kann er als formeller Vorstand die "Payung"- Häuser im Dorf verbinden und die Sippe nach außen vertreten.

Dabei hat er keine Entscheidungsbefugnis, denn Entscheidungen werden im Sippenhaus gefällt. Er darf die Entscheidungen als Delegierter vermitteln, und das tut er wortreich, umwunden, vorsichtig und Konfrontationen, besonders denen mit Frauen, ausweichend.
Dennoch zählt es zur höchsten Würde eines Mannes, Panghulu zu werden, denn seine Würde ist es, nicht sich und seine Privatinteressen zu vertreten, sondern die Sippe seiner Mutter und Schwestern.

Die größte soziale Einheit des "Adat" ist "Suku", die Sippe, die mehrere Linien umfasst und sich - zumindest bei den größeren Sippen - über mehrere Dörfer und Gegenden verteilen kann. Alle Linien einer "Suku" führen sich auf eine gemeinsame Ahnfrau zurück.
Jede Dorfgemeinschaft ("Payung/Kampueng") bestand ursprünglich aus den vier alten, originalen Sippen ("Suku") der Minangkabau, nämlich den Koto, Piliang, Bodi und Tjaniago. Diese Namen sind noch heute am weitesten verbreitet und am angesehensten, denn von diesen vier Sippen stammen fast alle Minangkabau ab. Ihre Stammmütter haben das "Adat" geschaffen.

Besuchs-Ehe und Crosscousin Marriage

Dabei zeigt sich noch eine weitere, interessante Besonderheit: Diese vier Sippen sind stets je zwei und zwei einander zugeordnet, nämlich die Koto-Piliang und die Bodi-Tjaniago, in denen wir paarweise Heiratssippen sehen dürfen. Mit ihnen besaßen die ältesten Dörfer der Minangkabau um den Vulkanberg Merapi eine strikte Vierteilung, wobei diese vier Teile oder Sippen durch die traditionell ausschließliche Kreuz-Basen-Vettern-Heirat ("crosscousin-marriage") wieder miteinander verbunden wurden.

Wenn z. B. im Sippenhaus A die Koto wohnen und im Sippenhaus B die Piliang, dann wandern die jungen Männer der Piliang, die untereinander leibliche oder kollaterale Brüder sind, als Gatten zu den jungen Frauen der Koto, die untereinander leibliche oder kollaterale Schwestern sind. Und vice versa für die jungen Männer der Koto, die zu den jungen Frauen der Piliang in "Besuchs-Ehe" wandern. Dasselbe gilt für die beiden als Heiratssippen einander zugeordneten Bodi und Tjaniago.

Hier stoßen wir wieder auf die alte, matriarchale Schwestern-Brüder-Wechselheirat zwischen zwei Sippen, wofür die Überreste der Kreuz-Basen-Vettern-Heirat, wo immer sie vorkommen, ein Indiz sind.
Denn bei diesem Heiratssystem sind z. B. die jungen Frauen der Koto stets zugleich die leiblichen Töchter der Mütterbrüder oder Onkel ("Mamak") der jungen Männer der Piliang, also ihre Cousinen ersten Grades (in unseren Verwandtschaftsbegriffen gesprochen).

Schon in der Generation vor ihnen waren ja die Mütterbrüder der jungen Piliang-Männer ebenfalls die Gatten der Koto-Frauen der älteren Generation in Haus A gewesen. Und so geht es weiter in jeder Generation, so dass ein junger Mann stets mit seiner Cousine ersten Grades im gegenüberliegenden Sippenhaus vermählt wird. Sie im Haus A ist immer die leibliche Tochter des Mutterbruders von Haus B, er im Haus B ist stets der leibliche Sohn des Mutterbruders von Haus A.

Das gilt als die ideale Heirat, aber nicht wegen der Verwandtschaft, sondern wegen des Dauerbündnisses zwischen zwei Sippen. Es ist der reguläre "Männertausch" zwischen je zwei matriarchalen Sippenhäusern, wobei die "Mamak", die Onkel mütterlicherseits oder Mutterbrüder, offiziell ihre Neffen dem jeweils zugeordneten Sippenhaus als Gatten zuführen.

Dass dieses Heiratssystem ehemals eine Gruppenehe war- was heute mit Paarungsehe auf Sippenhintergrund bei den Minangkabau nicht mehr der Fall ist -, darauf weisen die noch üblichen sog. "Levirate" und "Sororate" hin. Es ist klar, dass nur auf dem Boden der dauernden Wechselheirat zwischen zwei Sippen die ausschließliche Kreuz-Basen-VetternHeirat überhaupt entstehen konnte. Sie ist die logische und genealogische Folge davon. Gleichzeitig mit dieser "idealen" Heirat taucht stets das Verbot der "unerwünschten" Heirat zwischen Parallel-Cousins auf, also zwischen der Tochter einer Mutter und dem Sohn der Mutterschwester. Denn diese beiden jungen Leute wohnen im selben Sippenhaus, in welchem die Mitglieder der weiblichen Familie zusammenleben. Eine solche Verbindung würde die Regel der Wechselheirat zwischen zwei Sippen brechen, da hier innerhalb desselben Hauses geheiratet würde. Das darf nicht sein: Einzelne Sippenhäuser sind strikt exogam, zwei einander zugeordnete Sippenhäuser hingegen strikt endogam.

Das hat nichts mit dem von Ethnologen viel zitierten und falsch verstandenen "Inzest-Tabu" zu tun. Denn die beiden in generationenlanger Wechselheirat einander zugeordneten Sippen befinden sich bereits in engster Inheirat, was zeigt, dass diese Völker gar keinen Begriff von "Inzest" hatten.

Es geht vielmehr um das beständige Knüpfen eines sozialen Netzes, denn die in diesem Arrangement befindlichen Häuser stehen in einem gegenseitigen Verpflichtungsbund oder Hilfssystem. Die Heiratsregeln dienen dazu, dieses Netz der Wechselseitigkeit zu weben.

Weil sie die vier Teile eines Dorfes miteinander verknüpfen sollen, darum und nur darum dürfen sie nicht innerhalb eines einzelnen Hauses angewandt werden.

Wirft diese enge Inheirat nicht doch die Frage nach körperlicher und geistiger Degeneration auf?

Hier von vornherein Probleme zu sehen, hat etwas mit patriarchalen und christlichen Vorurteilen zu tun, denn Fachstudien zum Thema weisen nach, dass erbliche Defekte nicht von der Inheirat allein abhängen, sondern von defekter genetischer Struktur, verbunden mit Inheirat.

Engste Inheirat war und ist bei allen Stammesgesellschaften die Regel, sie haben Jahrtausende mit generationenlanger Inheirat körperlich und geistig gesund gelebt.

Das zeigt, dass Inheirat bei nichtdefekter genetischer Struktur kein Problem, sondern sogar ein Vorteil ist. Dieser muss den matriarchalen Frauen bewusst gewesen sein, denn sie pflegten ihn mit ihren Spielregeln. Sollten bei Stammesgesellschaften mit enger Inheirat dagegen genetische Defekte vorgekommen sein, so dürften diese Gesellschaften wohl binnen weniger Generationen ausgestorben sein, und wir wissen nichts mehr von ihnen. Bei denen, die nach dem Gesetz der natürlichen Auslese weiterlebten - und nur mit diesen haben wir es hier zu tun - war kein solcher Mangel vorhanden, und sie erfreuen sich mit ihrer Kreuz-Basen-Vettern-Inheirat zwischen je zwei Sippen bester Gesundheit und Schönheit.

"Darek" und "Rantau": zwei Seiten, das Patriarchat zu verhindern

Ursprünglich lebten die Minangkabau in dieser sich in ihren Dörfern spiegelnden viergeteilten Welt, bestehend aus Koto-Piliang und Bodi-Tjaniago. Beim langsamen Anwachsen der Sippen wurden die Sippenhäuser durch Anbau von einzelnen Abteilungen vergrößert, oder es wurde ein neues Sippenhaus als Gemeinschaftswerk für eine bestimmte heiratende Frau gebaut.

Wuchs die Bevölkerung in einem Dorf so sehr an, dass das Ackerland nicht mehr ausreichte, kam es schon immer in der Geschichte der Minangkabau zu "Rantau" (Aussiedlung). Bei diesem ältesten Typus von "Rantau" teilte sich ein Dorf, Tochtersippen trennten sich von ihren Muttersippen und gründeten eine neue Siedlung, wieder auf der Grundlage von Koto-Piliang und Bodi-Tjaniago.
Die Auswanderungsbewegung ging dabei entlang den Wasserläufen, denn "Rantau" bedeutet "Flussufer", "Küstenlinie" und "Übersee".

Diese idealtypischen Verhältnisse, die sich durch viele Indizien für die Geschichte der Minangkabau noch feststellen lassen, haben sich im Verlauf ihrer jüngeren Geschichte unter dem Druck von fremden Ansprüchen verändert - nicht aber das "Adat" und nicht "Nagari", das Dorf als politisch selbstbestimmte, kleinere oder größere Dorf-Republik. Die individuell sehr verschiedenen "Nagari" haben sich dennoch erfolgreich gegen Zentralisierungsversuche gewehrt, die von patriarchalen Kulturen gegen sie ausgeübt wurden. Die Macht des "Adat" konnte nicht gebrochen werden, denn alles Ackerland eines "Nagari" ist Sippeneigentum, unverkäufliches "Harta Pusaka", das die Stammmütter den blutsverwandten Frauen eines Sippenhauses hinterlassen haben.

Männer besitzen dagegen keinerlei Land als Sippenerbe sie verkaufen auch nicht die Früchte der Ackerarbeit: Der Handel mit landwirtschaftlichen und häuslichen Produkten liegt ganz in der Hand der Frauen, die sich vollkommen selbst versorgen können. Das ist die wirtschaftliche Basis des "Adat" und des Dorfes.

Daran scheiterte zuerst der Zentralisierungsversuch eines Königshauses, das nach hinduistisch-patriarchalem Vorbild von Java aus über die Minangkabau errichtet wurde. Die unabhängigen Dorf-Republiken akzeptierten keinerlei Einfluss des Königs in ihren Angelegenheiten. Der König konnte auch keine Armee mittels Steuern aufbauen, um Einfluss zu erzwingen, denn die Frauen hielten an ihrem Sippenbesitz fest - nichts war davon zu haben. So blieb dieses Königshaus eine formale Autorität, dem die Minangkabau höflich formale Ehre erwiesen.

Schwieriger wurde die Situation der Frauen während der "Padri-Kriege", in denen der Islam mit Feuer und Schwert unter den Minangkabau verbreitet wurde. Jedes Dorf musste jetzt - anstelle des Männerhauses, wohin die jungen Männer aus den Mutterhäusern zu ziehen pflegten - eine Moschee haben, die als Koranschule für Männer eingerichtet wurde, wo ihnen neue patriarchale Prinzipien gepredigt wurden.

Aber den Koranlehrern standen im Dorf die "Panghulu" gegenüber, die würdevollen Vertreter der matriarchalen Sippen, Spezialisten in der Lehre des "Adat" und Wächter über die Einhaltung seiner Regeln. Sie opponierten als der alte, angestammte Dorfrat gegen die neuen Koranlehrer, bis ein Kompromiss gefunden war. Dieser lautete, dass "Adat auf Islam basiert und Islam auf Adat" (Sprichwort der Minangkabau), was den Islam in den Grenzen einer äußerlich akzeptierten Religion hielt. Denn konsequent blieben die Frauen in ihren Sippenhäusern zusammen und bestimmten ihre Angelegenheiten selbst. Kein "Panghulu" konnte nach außen Ansichten vertreten, welche die Frauen nicht erfahren und jederzeit korrigieren konnten.

Die "Padri-Kriege" wurden durch das Eingreifen der Holländer beendet, die es auf das Land der Minangkabau abgesehen hatten. Diese aber spielten geschickt holländische gegen islamische Ansprüche aus und besetzten Land, das die Holländer zu Plantagen machen wollten, mit Gärten, so dass es Minangkabau-Sippenland wurde.
Die Taktik war erfolgreich, denn die Holländer fürchteten einen Aufstand, wenn sie Sippenland antasteten. So bauten sie Plantagen im "Rantau", im Grenzland, während im "Darek", dem Kernland, die Kapitalisierung der Landwirtschaft fehlschlug. Am stärksten veränderten sich die Verhältnisse im "Rantau" durch die nachfolgende Geldwirtschaft und Industrialisierung im Zuge westlicher Einflüsse in den Städten Sumatras. Doch auch jetzt wurden von den Frauen und ihren "Panghulu" Lösungen gefunden, wie diese Modernisierungen das "Adat" im Herzland eher stärken als schwächen.

Viele der Auswanderer kehren als Pendler zu den Sippen heim und legen ihren Verdienst im Mutterhaus nieder. Gerade in der Fremde der Städte ist es für sie wichtig, aus einem blühenden "Darek" ihre Identität als Minangkabau zu beziehen. Oder sie finanzieren Einfamilienhäuser, die auf dem Sippenland der Frau gebaut werden und ihr gehören, auch im Scheidungsfalle (Uxorilokalität).

Sogar in den Städten, wohin sie gelegentlich aus Gründen der Ausbildung ziehen, besitzen Minangkabau-Frauen mit Hilfe der Sippe oft ihre eigenen Häuser. Ferner schreiben die Erbregeln vor, dass das Privateigentum ("Harta pencarian"), das sich ein Mann im "Rantau" erwerben kann, für eine Generation als ein Geschenk an seine Kinder geht und danach ins Eigentum seiner mütterlichen Sippe, also wieder in die Hände der Frauen seines Clans, zurückkehrt.

Solche Regeln einer klugen Organisation der matriarchalen Clans, um "neumodische" patriarchale Tendenzen abzufangen, sind in der Tat einzigartig und zeigen die hohe Bewusstheit, mit welcher die Minangkabau an ihrem matriarchalen Stammesgesetz festhalten.

Die besondere Situation des "Rantau" trägt offenbar in zweierlei Weise dazu bei:

• erstens durch die Auswanderung bei gleichzeitiger ideeller und finanzieller Rückbindung der überzähligen Männer,
• zweitens durch die Kenntnisse, die im "Rantau" über die jeweils neuen Patriarchalisierungsprozesse von den Minangkabau erworben wurden.

Sie trugen sie ins "Darek", wo die Frauen und ihre "Panghulu" rechtzeitig die entsprechende Gegenstrategie entwickeln konnten, bevor sie von diesen Prozessen überrumpelt wurden.

Das Beispiel der Minangkabau zeigt, dass wir niemals von einer patriarchalen Bedrohung oder sogar einem Bündel davon automatisch auf die Umwälzung einer matriarchalen Gesellschaft in eine patriarchale schließen dürfen.

Eine so tiefgreifende Veränderung ist kein mechanischer Ablauf, denn das Bewusstsein und die Wertschätzung, welche die Menschen von ihrer eigenen Gesellschaftsordnung haben, kann die Entwicklung auch anders bestimmen.

So sehen wir hier eine erstaunliche Flexibilität des "Adat", ein Matriarchat, das keine Rückzugsgesellschaft ist, sondern sich unter den aufeinanderfolgenden patriarchalen Herausforderungen wie patriarchales Königtum, patriarchale Missionierung, Kolonialisierung, Industrialisierung weiterentwickelt.

"Das Adat verwittert nicht im Regen und bekommt im Sonnenschein keine Risse!"

sagen die Minangkabau selber dazu.

De Minangkabau van West-Sumatra
	Voorgaande reizen Algemene zaken Europa Rusland China Vietnam Cambodja Thailand Maleisië en Singapore Indonesie Laos Turkije Griekenland Italie Afrika Weer thui	Datum: 12-20 April 2002 Vanuit Singapore maken we de oversteek naar Sumatra in Indonesie. Een hele trip, zeker omdat we direct doorwillen naar de West kant van dit enorme eiland. Aan de Oost- en Zuidkant is namelijk niet veel interessants en het Noorden bewaren we voor de terugreis. In het westen maken we kennis met de Minangkabau, moslims, maar dan anders. Welkom De ferry uit Singapore brengt ons binnen een uurtje op Pulau Batam, een klein eiland in de Indonesische Riau Archipelago. Hiervandaan moeten we een boot pakken naar het vasteland van Sumatra. Deze gaan alleen in de morgen dus moeten we opschieten. Een Indonesiër "helpt" ons en maakt een hoop stennis omdat de boot zo vertrekt. We hebben geen tijd meer om geld te wisselen en pas op de boot realiseren we ons dat we voor zo'n 20 dollar opgelicht zijn. Tot overmaat van ramp blijkt ook nog eens dat we op de verkeerde boot zitten. Welkom in Indonesië. De bootreis brengt ons naar Dumai in plaats van Buton. De busreis hiervandaan naar Pekanbaru moeten we zelf regelen en voor we het weten staan er een stuk of twintig mannetjes om ons heen om ons te "helpen". Ditmaal hebben ze pech, we onderhandelen keihard. Na veel vijven en zessen komen we terecht in een volle bus Indonesiërs. De rit is lang,hobbelig en met een aantal tussenstops maar om 21.00 uur staan we eindelijk in Pekanbaru. Poppy's homestay Poppy's homestay is de enige backpackersplaats in Pekanbaru. We kunnen het echter moeilijk vinden totdat we hulp krijgen van een paar locals. We verwachten dat we wel weer een fooi moeten geven maar nee hoor. Ons vertrouwen in de Indonesiërs is weer een beetje hersteld. Zeker als ook de eigenaar van Poppy's de vriendelijkheid zelve blijkt. Hij vertelt ons waar te pinnen en hoe we de volgende morgen door kunnen naar Bukittinggi. Hoewel we al vroeg in de bus gelokt worden duurt het nog vrij lang voor we naar Bukittingi vertrekken. De bus rjdt rondjes door het stadje om hem vol te krijgen en stopt dan ook nog eens voor ontbijt. Maar dan gaan we toch en al snel draaien we bochtjes door het berglandschap van centraal Sumatra. Na een paar uurtjes zien we steeds vaker gebouwen met daken in de vorm van grote horens. We naderen West-Sumatra, het domein van de Minangkabau. Mountainview We worden aan de rand van Bukittingi afgezet en moeten dus nog een flink stuk wandelen. De naam van het stadje betekent hoge heuvel zodat we ook nog eens flink moeten klimmen. Bovendien is het lastig kaartlezen en klopt de kaart ook niet helemaal zodat het even duurt voordat we zijn waar we willen wezen. Het uitgezochte hotel bestaat niet meer maar er is een goed alternatief. Even later kunnen we dus lekker uitrusten en genieten van het uitzicht van Hotel Mountainview. De eerste dag doen we het rustig aan. We nemen de tijd om te bekijken wat er hier te doen is en hoe en wanneer we weer verder kunnen richting Java. Ook maken we kennis met Johanna. Zij zit in een kamer naast ons en heeft hier een Indonesische vriend, Jas. Het is dus al de derde keer dat ze hier voor 2 maanden is en heeft dus veel nuttige tips. Bruiloft 's Middags staat Johanna plots voor onze deur. Of we soms mee willen naar een bruiloft. Daar zeggen we natuurlijk geen nee tegen en 's avonds gaan we met zijn vieren op weg. De bruiloft is tussen de huizen waar de mensen op de uitgestalde stoeltjes zitten te wachten. Het bruidspaar zit in huis en af en toe mag er een groepje mensen naar binnen. Daar krijgt men te eten waarna men het bruidspaar mag feliciteren. Het bruidspaar zit de hele dag dus binnen mensen te ontvangen. Als onze groep aan de beurt is trekken we onze schoenen uit en gaan naar binnen. In een grote kring zitten we op de grond, de mannen in kleermakerszit en de vrouwen met de benen zijwaarts, wat voor Sabine niet meevalt. Het eten is typisch Padang voedsel: in het midden staan schoteltjes met allerlei kip vlees, groenten en ei, doorgaans in een pittige saus. Iedereen krijgt dan een bord rijst en pakt wat men wil, waarbij je het met de rechterhand (de linker is voor sanitair gebruik, om het maar netjes te zeggen) moet mengen met de rijst, er balletjes mee moet vormen en dan naar binnen werken. Iedereen is dus al lang en breed klaar als wij nog zitten te knoeien. Als ook wij klaar zijn gaat iedereen langs het bruidspaar en weer naar buiten. Buiten speelt er een bruiloftsbandje. Iedereen mag op het kleine podium komen zingen, maar daar passen wij voor. We komen er echter niet onderuit om een dansje te maken. Zit je op een bruiloft met allemaal Indonesiërs, moeten die paar Hollanders de sfeer maken. Maar ja, er is ook geen alcohol om de mensen wat losser te maken. Sommigen willen ook nog per se met ons op de foto. Om een uur of 10 loopt het feest op zijn eind. Het bruidspaar zien we niet meer maar telt waarschijnlijk het in anonieme enveloppen gedoneerde geld. Door de kloof De volgende dag biedt Jas zich aan als gids voor een wandeling door de canyon. Vanuit Bukittinggi lopen we naar beneden en komen via wat rijstvelden al snel in de bossen terecht. Als we nog verder omlaag gaan komen we aan bij het riviertje dat door de canyon stroomt. Deze volgen we een heel eind en we moeten hem dus een aantal keren oversteken omdat de oevers beurtelings langs de steile wanden van de canyons stroomt. We komen enorme neushoorntorren tegen en zien vleigende vossen, een vleermuissoort die een meter groot kan worden. Ook watervallen en in de verte wat aapjes. De klim weer omhoog is lastig, maar eenmaal boven hebben we een machtig uitzicht over de canyon. Via het zilverdorpje, waar veel zilver tot sieraden bewerkt wordt, lopen we weer terug naar Bukittinggi. Minibus tour De volgende dag hebben we een toer met een minibusje door de omgeving geboekt. Bij de eerste stops krijgen we uitleg over de verschillende kruiden en vruchten die op de hellingen van de vulkanen hier groeien. Ook weer mooie uitzichten natuurlijk waarbij we ook een paar adelaars zien. Dan komen we aan bij een koffiemolen. Door water in een stroompje wordt die aangedreven waarbij de palen in een hutje worden opgetild en losgelaten in een bak met koffiebonen. Door de Hollanders gebouwd is de molen nu van een corperatie, de mensen kunnen hier tegen betaling komen malen. Dan komen we aan bij het toeristen paleis. Dit is het speciaal voor toeristen nagebouwde paleis van de koning. Het is een traditioneel Minangkabau huis, met enorme horens. In de Minangkabau cultuur behoren de huizen echter tot de vrouwen. Waarom dit dan niet het paleis van de koningin is wordt ons niet verteld. Minangkabau cultuur Na de lunch (Padang voer) gaan we naar het oudste nog bestaande Minangkabau huis. Hier wonen al 350 jaar lang de oudste dochters van een familie. De mannen mogen wel op bezoek komen en overnachten, maar wonen er niet. De mannelijke kinderen moeten al op hun zesde jaar het huis uit, de kamers zijn voor de dochters. De Minangkabou zijn echter wel Moslim, volgens welk geloof twee derde van alle bezit naar de mannelijke nabestaanden wordt overge-erfd. Bij de Minangkabau betreft dit alleen de nieuw verworven roerende goederen. Typisch dat we in het huis alleen een man zien, en wat kinderen die ons aangapen en graag op de foto willen. Het gebrek aan een huis maakt van de Minangkabau mannen een rondreizend volkje. Vandaar dat de Minangkabau ook elders in Indonesië en zelfs in Maleisië voorkomen. Het wordt zelfs van een man verwacht dat hij geruime tijd (een paar jaar) buiten het dorp vertoeft. Veelal komen ze echter wel terug of reist hun vrouw hen achterna. De mannen van de Minangkabau bekleden wel bestuurlijke functies. Iedere "clan", bestaande uit de afstammelingen van een moeder of grootmoeder, heeft een vertegenwoordiger. Dit is, vreemd genoeg, niet de man, maar de oudste broer van de eerst getrouwde vrouw in het huis. Deze man, wiens kinderen dus tot een andere clan behoren, heeft de verantwoordelijkheid over de kinderen van de clan van zijn zuster. Al deze mannen van iedere clan vormen tesamen een soort gemeentebestuur van het dorp. Overigens heeft iedere generatie op die manier een leider. Moet er iets gebeuren, zoals bij een bruiloft, dan wordt die leider aangesproken, die vervolgens zijn groep bij elkaar trommelt. Stierenvechten Tussen de buien door rijden we naar een groot kratermeer, Lake Singkarak. Hier kunnen we even zwemmen maar door de donder in de bergen durft alleen Patrick dat aan. Ook de stop bij de houtbewerkers is kort, we kopen toch niets en het is tijd om door te gaan naar de hoofdmoot van vandaag: het stierenvechten. Hier op Sumatra vecht de mens niet tegen de stieren, maar de stieren tegen elkaar. Ze beuken met de horens tegen elkaar en proberen elkaar weg te duwen. Degene die wegloopt verliest. Overigens danken de Minangkabau hier hun naam aan. Vroeger wilden de Javanen Sumatra veroveren maar de Sumatranen wisten hen te overtuigen om in plaats van een bloedige oorlog de stieren te laten vechten. Tegen een grote Javaanse stier liet men toen een half-verhongerd kalfje los, met gif aan de horens. Het kalfje dacht dat de stier zijn moeder was en ging op zoek naar de uiers, daarbij de stier verwondend. De Javaanse stier sloeg op de vlucht en het volk riep "Minang kabau, minang kabau": overwinning voor onze stier. We krijgen 3 gevechten te zien die we vanaf een heuvel rond het grasveld gadeslaan. Het meeste publiek staat gewoon op het grasveld, liefst zo dicht mogelijk bij het gevecht. Het eerste gevecht duurt lang. De supporters van de stieren proberen door te duwen de stieren te helpen totdat, na zo'n 20 minuten, 1 van de stieren vlucht. Het tweede gevecht is heel kort, na tegen elkaar te kleunen houdt een verstandige stier het maar meteen voor gezien. Het derde gevecht is ook kort, maar kent een spectaculaire nasleep. De vluchtende stier kan door de omringende menigte geen vrije doorgang vinden en ramt dwars door de mensen heen. Twee mensen worden geraakt en de rest rent voor zijn leven. Vervolgens vlucht de stier de weg op, en de ander erachteraan. Daar heeft men ze vrij snel onder controle. Het loopt allemaal goed af, maar hierbij zijn dus al eens doden gevallen. Fort en Zoo Bukittinggi heeft naast zijn mooie ligging ook nog een paar bezienswaardigheden in het stadje. We gaan dus maar eens een kijkje nemen bij Benteng de Kock, het fort dat de Hollanders hier op de heuvel gebouw hadden. Van een fort is echter geen sprake meer. Er staan nog een paar kanonnen rond de heuvel waar nu een soort watertoren op staat. Via een loopbrug kun je hiervandaan door naar de dierentuin. Ook dit is echter een trieste bedoening, met name de anorexia kameel. Wel zien we een paar dieren voor het eerst, zoals de komodo draak. Tenslotte staat er op het terrein van de dierentuin nog een Minangkabau museum, uiteraard in de vorm van een traditioneel huis. Binnen zijn de traditionele klederdrachten te zien, en miniatuuruitvoeringen van de verschillende soorten gebouwen, schuren en werktuigen. Verder nog wat dingen die niets met de Minangkabau te maken hebben, zoals munten en papiergeld van alle landen en opgezette siamese tweelingbokken. Vreemd, maar interessant. Jungletrek We hebben er inmiddels voor gekozen om niet met de bus naar Java te gaan, maar per boot. Omdat de boot pas zondag gaat hebben we dus nog tijd voor een jungletrek naar Lake Maninjau. Eric, die aardig Nederlands praat, heeft ons in het gezellige Lonely Planet café overgehaald om met hem te gaan. Een busje brengt ons weg tot we uitstappen bij een riviertje en de trek begint. Het eerste gedeelte gaat nog vrij rustig. Op een gegeven moment moeten we echter de rivier over, waarvoor we onze schoenen wisselen voor slippers. We houden de slippers aan omdat we nog zo'n 10 keer door de rivier moeten. Hierbij komt het snelstromende water soms tot vlak onder het kruis, geen gemakkelijke opgaaf dus. Dan besluit Eric uit de canyon omhoog te klimmen, en wel via een naar beneden stromend beekje. Net als we ons afvragen of hier geen bloedzuigers zitten maant Eric ons onze schoenen weer aan te trekken en vinden we een paar van deze vriendelijk beestjes op onze benen. Onder het schoenenwisselen worden we opgeschrikt door een wild zwijn, achterna gezeten door een paar honden. Klimmen en dalen Als we uit het dal geklommen zijn gaat het weer geleideljk naar beneden. Prachtige uitzichten over bos, rivier, rijstvelden en bergen zijn ons deel totdat we beneden zijn, een brug oversteken en weer omhoog moeten. Dit herhaalt zich zo'n vier keer waarbij we bovendien eenmaal een fikse bui op onze kop krijgen. Dan, na 5 uur klimmen en dalen, kunnen we eindelijk afgepeigerd gaan lunchen. Na de lunch brengen een paar brommers ons verder tot aan de rand van de enorme krater waar Lake Maninjau in ligt. We genieten even van het uitzicht dat echter wat verstoord wordt door donderwolken en regenbuien en we besluiten dus maar snel verder te gaan. We dalen af langs de dichtbegroeide kraterwand, waarbij onze schoenen regelmatig uitglijden over de gladde stenen. Als we stilstaan zien we de bloedzuigers recht overeind staan, wachtend op onze smakelijke beentjes. Als de eerste druppels vallen gaan we nog sneller lopen, totdat het plenst en we de laatste 5 minuten naar homestay Anas half rennend en half glijend afleggen. Anas Homestay Anas is een verzameling hutjes midden in de jungle. Onder het genot van een kopje thee drogen we op en komen we tot rust, genietend van het prachtige uitzicht. We nemen een douche van het water dat via een beekje en bamboetakken wordt aangevoerd. Sabine en Eric tokkelen wat op de gitaar en we spelen kaartspelletjes met de twee andere gasten, Calypso en Ben. Wat een heerlijk plekje. De overnachting in Anas is wat minder. Als we net in bed liggen vindt Patrick een bloedzuiger op zijn been en we blijven nu de hele nacht te allert om goed te slapen. Maar het heerlijke ontbijt vergoedt veel en even later zijn we weer klaar voor het vervolg. In de afgrond Allereerst gaan we op weg naar een waterval. Eric zet er flink de pas in en de keien zijn nog glibberiger dan een dag eerder. Een en ander heeft flinke glibberpartijen tot gevolg en op een gegeven moment glijdt Patrick de afgrond in. De begroeing houdt hem na zo'n 5 meter weer tegen, maar de schrik zit even in de benen. Zo erg zelfs dat hij bij de waterval weer onderuit gaat, dit keer een natte broek opleverend. Bij de waterval nemen we even een heerlijke douche. Bij het uitkleden daarvoor komen een grote hoeveelheid bloedzuigers van onze benen en uit onze schoenen. Die hebben dus doodleuk door onze sokken heen bloed zitten aftappen. Bij het aankleden nog maar wat meer muggenspul gebruiken om ze op afstand te houden De rest van de afdaling verloopt zonder problemen. Al snel wordt het wat vlakker en komen we over wat rijstvelden. Dan komen we aan in het dorpje Maninjau. we lopen nog wat verder tot we het laatste stukje rijstveld doorgaan om bij Lily's homestay aan het meer te komen. Bij die rijstvelden zien we nog een monitor hagedis van een meter en wat andere, kleinere maar mooie, hagedisjes. Bij het meer Lily's homestay is een heerlijk plekje aan het meer. We zwemmen er bij het strandje en relaxen onder het genot van een hapje en een drankje. Jammer dat we dit niet eerder wisten, anders hadden we zeker een paar nachtjes gebleven. Nu gaan we per lokale bus weer terug naar Bukittinggi. De weg naar boven is prachtig, met 44 genummerde haarspeldbchten, mooie uitzichten en vele aapjes die langs de weg zitten te kijken hoe de auto's langskomen. Na anderhalf uur komen we weer terug in Bukittinggi en kijken we terug op een mooie, maar intensieve trekking. Nieuws De laatste dag in Bukittinggi doen we rustig aan. We bekijken de markt nog eens, waar we eerder al een schilderij kochten, en lopen nog een rondje door de stad. Bij de lunch komen we nog een paar Hollanders tegen, en later bij het hotel nog een paar. We wisselen wat reiservaringen uit en horen wat nieuws uit Nederland. Arne en Carolien hebben een wereldontvanger bij zich en zo weten zij ondermeer van de val van het kabinet en de verkiezingen in Frankrijk. 's Avonds eten we nog een keer Padang voer van een bananenblad met Johanna en Jas. En dan is het tijd voor het afscheid, want de volgende morgen moeten we om half vijf met een busje naar Padang om op tijd te zijn voor de boot. We hebben voor ons doen erg lang in Bukittinggi gezeten. Er is dan ook een hoop te doen in de omgeving. Het prachtige landschap is uitermate geschikt voor trekkings, maar ook om te luieren zijn hier goede plekken te vinden. De Minangkabau cultuur is voor een deel aan het verdwijnen, maar nog op de achtergrond aanwezig en zeer intrigerend. Na de eerste schrik bij het binnenkomen van Indonesië hebben deze vriendelijke mensen ons positief verrast. Ga terug naar: Schoon Singapore Ga door naar: Drukbevolkt West-Java Ga naar het overzicht van Indonesie Wereldreis zonder vleugels